Focus op het cognitieve element bij een masteropleiding-op-afstand

Veel aandacht is besteed aan de opzet en de studiebelasting van een masteropleiding. Zo zijn de contactavonden uitsluitend in de avonduren gepland opdat er geen werktijd verloren gaat. Een van de argumenten waarmee TSM Business School de master-op-afstand in de markt zet. Maar wordt een opleiding alleen gekozen op basis van dit criterium? Welke rol speelt de inhoud bij de keuze van een master?

Managementopleidingen bestaan sinds jaar en dag, maar managementopleidingen met een flexibele opzet bleken een gat in de markt. TSM Business School, de Business School van de Universiteit Twente, is hierop ingesprongen en heeft het programma master of business management (MBM) distance learning in zijn programma-aanbod opgenomen: een opleiding op academisch niveau, waarbij de cursist voor het grootste gedeelte zijn studietijd zelf kan indelen.

Het programma bestond al en was enkele jaren daarvoor opgezet door prof. ir. J. in 't Veld van de Universiteit Delft. Inmiddels is hij met emeritaat gegaan en staat dr. ir. H. van de Water inhoudelijk aan het roer. Deze doet dat namens de faculteit bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.

Balans
Nog steeds blijkt het format van het afstandsonderwijs goed te werken. 'Het op afstand studeren bevalt mij goed, want ik kan zo voldoende tijd inplannen om naast het dagelijkse werk te studeren op tijdstippen die mij goed uitkomen', aldus een der cursisten. Een andere cursist verwoordt het zo: 'De voornaamste reden om te kiezen voor dit programma, was de maximale vrijheid die de opleiding biedt bij het vinden van een balans tussen mijn gezinsleven, mijn werk en deze studie.'

Relatieve vrijheid
Toch is die vrijheid relatief. In de loop der jaren is gebleken dat ondersteunende avondcolleges onontbeerlijk zijn. Niet zozeer vanwege de overdracht van theoretische kennis, die gebeurt via schriftelijk studiemateriaal en ondersteunende elektronische leeromgeving. Het gaat dus niet zozeer om wat de docent vertelt, al is het natuurlijk meegenomen als de docent een begenadigd verteller is.

Neen, de meerwaarde van de avondcolleges zit juist in het contact tussen de studenten onderling. De discussies die tijdens een collegeavond worden gevoerd, zijn vaak van essentieel belang voor de cursist om vat te krijgen op de vaak toch abstracte theorie. Maar dit betekent dat de student zich aan een bepaald studietempo moet houden. Meediscussiëren valt immers niet mee als hij de stof voor die avond niet bestudeerd heeft.

Onmisbaar
Een andere reden om voor het afstandsonderwijs te kiezen kan de 'baas' zijn. Zelfs al betaalt de werkgever de master, wil het nog niet zeggen dat de manager overdag gemist kan worden. In dat geval kan het afstandsonderwijs uitkomst bieden: de colleges worden immers in 's avonds gegeven. Uiteraard betekent dat voor de cursist wel dat het thuisfront zijn studie ook moet ondersteunen, want de berekende studielast van gemiddeld 320 uur per halfjaar vraagt een forse tijdsinvestering. Het betekent ongeveer 18 uur studeren per week, wat naast een volledige baan en een privé-leven veel is. Het is daarom zaak een goede balans te vinden tussen werkgever, partner en gezin, en werk zelf.

Cognitief of persoonlijk?
Het verschil tussen een master-op-afstand en een 'gewone' master zit niet alleen in de vorm (al is dat een belangrijk uiterlijk verschil), het zit vooral in de inhoud. De masters in het aanbod van TSM Business School richten zich niet alleen op de cognitieve ontwikkeling, maar vooral ook op de persoonlijke ontwikkeling van de cursist. Door een grote variatie aan opdrachten, oefeningen, rollenspelen en reflectie op het eigen functioneren kan de cursist zich voortdurend ontwikkelen.

Binnen de opleiding MBM is voor een andere invalshoek gekozen, namelijk een focus op het cognitieve element. Docenten reiken op academisch niveau theoretische concepten aan en studenten bestuderen de stof via boeken en artikelen en proberen de stof onder de knie krijgen door de theorie toe te passen op eigen praktijksituaties. Concreet betekent het dat zij kijken naar hun organisatie, of delen daarvan, en de manier waarop de verschillende processen binnen de organisatie lopen of verbeterd kunnen worden. Managementvaardigheidstraining komt in deze opleiding niet aan de orde. Uitgangspunt is dat een beter inzicht in de organisatie automatisch bijdraagt aan een beter functioneren als manager.

De inhoud blijkt dus wel degelijk een rol te spelen bij de keuze van een master. Want wie ontwikkeling via het cognitieve element zoekt, kiest voor deze master-op-afstand.